Александар Велики - Што ако...

Ова нема да биде вообичаена ретроспектива која го опфаќа животот и делата на Александар Велики. Во три засебни постови ќе се обидам да преставам шпекулативни тези создадени од познати историчари за развојот на цивилизацијата со тоа што во центарот на вниманието би биле прашањата, што би се случило ако Александар доживеал длабока старост и што би се случило ако го изгубел животот во битката кај Граник, во зачетокот на војната со Персија. Сепак во првиот пост има општи податоци за Александар за биде овозможено покомфорно читањето на постовите што ќе следат.

                                                                       * * *

Александар III Македонски (356-323 г.п.н.е.) е една од најмаркантните фигури кои воопшто се појавиле на историската сцена. За неговиот живот и дела се напишани многу трудови. Пишувале неговите истовременици а провлекувајќи се низ историјата уште еден куп автори ткаеле текстови за неговата личност и неговите епохални походи. Поради своите идеолошки убедувања и фактот дека го покорил целиот (тогаш) познат антички свет, бил наречен Велики.

  Општо е познато дека историјата ја пишуваат победниците и во повеќето дела од антиката Александар е опишан како космополит кој што имал визија да го обедини светот во една кохеретна целина во која секој ќе си го најде своето место под сонцето. Меѓутоа во некои подоцнежни трудови (Ернст Бадиан, А.Д. Босворд) обработена е и темната страна од карактерот на Александар во кои тој е преставен како бескруполозен автократ кој под превезот на визионерската политика криел непресушна жед за освојувања и применувал брутални мерки врз оние кои се дрзнале да му се спротистават и преставувале закана за неговата империја. 

Попознати случки кои се воочени се воведувањето на проскинезата (обичај кој е вообчаен за азиските автократи но никако за Македонското Античко кралство), убиството на Клејтос во афект (близок другар од детсвото кој му го спасил животот во битката кај Граник), нарачаното убиство на Парменион,  разурнувањето на градот Тир и престолнината на Персија, градот Персеполис.

Сепак неоспорен факт е дека Александар бил генијален војсководец и дека преку своите походи успеал да направи уникатен микс од култури кои меѓусебно си влијаеле една на друга, кои по својата форма се разликувале од македонската и хеленската култура и се нарекувале под  едно име, Хеленистичка култура.

Каков бил како човек ви оставам вам, читајте дела во кои се застапени двете гледишта и оформете си свое мислење за оваа проблематика, а можеби во некои наредни постови ќе се обидам да дадам поширок критички осврт на двете тези за личноста на Александар Велики.

Темите кои што ми се видоа интересни и сакам да пишувам гласат: "Што ако Александар доживееше длабока старост?" и "Што ако Александар го загубеше животот во битката кај Граник?". 

Двете  сценарија ќе се обидам да ги преставам во два засебни поста. Исто така имајте на ум за оскудноста на литература која ги обработува овие теми како и невозможната мисија да се најдат книги од ваков тип во библиотеките и книжарите во нашава земја. 

Во следниот пост ќе го прикажам романтичното гледиште на британскиот историчар Арнолд Тојнби кој во својата книга "Some problems in Greek history" има напишано есеј од 54 страници со наслов "If Alexander the Great had lived on", плус некои мои ставови околу ова прашање...